Stap 5: Spiegelen (tekst aan elkaar plakken)

info

Nieuw in deze stap is tekst aan elkaar plakken met +. Daar is geen les voor; het staat hieronder. De loop over de tekens van een tekst ken je uit stap 2.

Een vlinder is links en rechts hetzelfde, alleen gespiegeld. Dan hoef je maar de helft op te schrijven, en maakt de computer de andere helft. Daarvoor draai je elke regel om, en plak je die achter de regel zelf. Van "BYR" maak je zo "BYRRYB".

Met + plak je twee teksten aan elkaar:

links = "BYR"
print(links + "#")   # BYR#
print("#" + links)   # #BYR

Wat links van de + staat, komt vooraan.

Een tekst kun je ook in een loop opbouwen, teken voor teken. Je begint met een lege tekst: "", twee aanhalingstekens met niets ertussen. Elke ronde plak je er een teken bij:

opgebouwd = ""
for teken in "BYR":
    opgebouwd = opgebouwd + teken
    print(opgebouwd)

Uitvoer:

B
BY
BYR

In de eerste ronde is opgebouwd nog leeg, en plakt Python er B achter. Daarna komt Y achter B, en dan R achter BY. Klik in het veld hieronder op Stap voor stap, en blader door de rondes: je ziet opgebouwd per ronde een teken langer worden.

opgebouwd = ""
for teken in "BYR":
    opgebouwd = opgebouwd + teken
    print(opgebouwd)

Stap voor stap werkt ook op je hele tekenprogramma, maar daar heb je weinig aan: de knop stopt na 1000 stappen, en de vlinder hieronder kost er bijna drie keer zoveel. In dit kleine veld zie je alles.

Opdracht: een vlinder

Plak je programma uit stap 4 in het veld. Ben je het kwijt, neem dan de oplossing van stap 4.

Schrijf een functie spiegelrij(regel, x, y) die een regel tekent met zijn spiegelbeeld erachter:

1. Eerst bouwt hij in een loop het spiegelbeeld van regel op: dezelfde tekens, in omgekeerde volgorde. Bij "BYR" is dat "RYB".
2. Daarna roept hij rij aan, met regel en het spiegelbeeld aan elkaar geplakt.

Teken daarmee deze vlinder, met een loop over de lijst zoals in stap 3. In de lijst staat alleen de linkerhelft. Kopieer hem naar je programma. De vlinder is blauw, dus zet ook "B": "blue" in kleuren. De bovenste regel begint op (-140, 120).

vlinder = [
    "....#..",
    ".....#.",
    "BBB...#",
    "BYYB..#",
    "BYRYB.#",
    "BYYYBB#",
    ".BBBBB#",
    "...BBB#",
    "..BYYB#",
    ".BYRYB#",
    ".BYYB.#",
    "..BB...",
]

# Plak hier je programma uit stap 4

Klik hier voor een tip.

Begin in spiegelrij met een lege tekst, net als hierboven. Het verschil zit in de plek waar het nieuwe teken komt. Hierboven kwam het achteraan, en dan krijg je dezelfde volgorde terug. Voor een spiegelbeeld zet je elk nieuw teken vooraan, vóór wat je al hebt. Pas als de loop klaar is, roep je rij aan.

Klik hier voor de oplossing.

import turtle

def vakje(x, y, kleur):
    turtle.penup()
    turtle.goto(x, y)
    turtle.fillcolor(kleur)
    turtle.begin_fill()
    for zijde in range(4):
        turtle.forward(20)
        turtle.left(90)
    turtle.end_fill()

def rij(regel, x, y):
    for teken in regel:
        if teken != ".":
            vakje(x, y, kleuren[teken])
        x = x + 20

def spiegelrij(regel, x, y):
    omgedraaid = ""
    for teken in regel:
        omgedraaid = teken + omgedraaid
    rij(regel + omgedraaid, x, y)

kleuren = {"#": "black", "R": "red", "G": "green", "Y": "yellow", "B": "blue"}

vlinder = [
    "....#..",
    ".....#.",
    "BBB...#",
    "BYYB..#",
    "BYRYB.#",
    "BYYYBB#",
    ".BBBBB#",
    "...BBB#",
    "..BYYB#",
    ".BYRYB#",
    ".BYYB.#",
    "..BB...",
]

turtle.hideturtle()
y = 120
for regel in vlinder:
    spiegelrij(regel, -140, y)
    y = y - 20

Bij "BYR" is omgedraaid na elke ronde "B", dan "YB" en dan "RYB": elk nieuw teken komt vooraan. Wil je dat zien gebeuren, verander dan in het kleine veld bovenaan deze pagina opgebouwd + teken in teken + opgebouwd, en klik op Stap voor stap.

Er gaat iets mis

Je vlinder heeft twee linkerhelften: beide vleugels wijzen dezelfde kant op, en er staan twee lijfjes.

Oorzaak: in spiegelrij staat omgedraaid = omgedraaid + teken. Dan komt elk teken achteraan, en krijg je de regel zelf terug in plaats van zijn spiegelbeeld.

Oplossing: zet het nieuwe teken vooraan: omgedraaid = teken + omgedraaid.

UnboundLocalError: cannot access local variable 'omgedraaid' where it is not associated with a value

Oorzaak: je bent de regel omgedraaid = "" vergeten:

def spiegelrij(regel, x, y):
    for teken in regel:
        omgedraaid = teken + omgedraaid
    rij(regel + omgedraaid, x, y)

spiegelrij("BYR", 0, 0)

In de eerste ronde wil Python teken vóór omgedraaid plakken, maar omgedraaid heeft dan nog geen waarde.

Oplossing: geef omgedraaid boven de loop de lege tekst als beginwaarde: omgedraaid = "".

Kopieer je programma voordat je verdergaat: de editor bewaart het niet.

Door naar stap 6: een ruimtemannetje.