6.1 Programma's installeren

Hier bouw je op verder: Eigenaar, rechten en root

Weet je dit niet meer zeker? Lees het terug voordat je verdergaat.

• Eigenaar, rechten en root

Op Windows download je een programma van een website. Op haal je het met apt uit één grote verzameling, die Ubuntu zelf bijhoudt en controleert. Probeer eerst dit:

tree

Command 'tree' not found, but can be installed with:

Ubuntu kent het programma, maar het staat nog niet op je computer. Hij zegt er meteen bij hoe je het krijgt: eronder staat een regel met sudo apt install tree, en vaak ook een met sudo snap install tree. Hier gebruik je apt. Staat er Could not find command-not-found database, dan kent Ubuntu de lijst nog niet; die haal je zo meteen op.

sudo: even beheerder zijn

Een programma installeren verandert dingen in mappen van root. Dat mag jij niet, zag je in 4.1. Met sudo voor een voer je dat ene commando uit als root:

sudo apt update

[sudo] password for sam:

Ubuntu vraagt jouw wachtwoord, dat van stap 3 bij de installatie. Je ziet weer niets terwijl je typt. Daarna onthoudt sudo het een kwartier.

apt update haalt de nieuwste lijst op van wat er te krijgen is. Doe het voor je iets installeert: met een oude lijst zoekt apt naar versies die er niet meer zijn.

Installeren

sudo apt install tree

apt laat zien wat hij gaat installeren. Moeten er andere pakketten mee, dan vraagt hij eerst Do you want to continue? [Y/n]. Druk dan op Enter: de hoofdletter Y is het antwoord dat geldt als je niets typt.

Nu werkt het:

tree ~

Voorspel

Je typt apt install tree, zonder sudo. Wat gebeurt er?

Klik hier als je het hebt geprobeerd

E: Could not open lock file /var/lib/dpkg/lock-frontend - open (13: Permission denied)
E: Unable to acquire the dpkg frontend lock (/var/lib/dpkg/lock-frontend), are you root?

apt mag als sam niet in /var/lib/dpkg schrijven, en vraagt aan het eind of je wel root bent. Er gaat niets kapot: zet sudo ervoor en het lukt.

tip

Een handig programma om nu te installeren: tldr. Het geeft korte voorbeelden in plaats van een hele handleiding zoals man uit 5.3. Installeer het met sudo apt install tldr, haal één keer de voorbeelden op met tldr --update, en typ dan bijvoorbeeld tldr tar.

Alles bijwerken

Ubuntu krijgt steeds updates, ook voor beveiligingslekken. Zo installeer je ze allemaal:

sudo apt update
sudo apt upgrade

Op een doe je dat vaak. Een lek dat al gedicht is maar bij jou nog openstaat, is de makkelijkste weg naar binnen.

Opdracht 6.1.a: een koe die praat

Het pakket cowsay tekent een koe die zegt wat jij wilt.

1. Installeer het pakket.
2. Laat de koe Hallo uit Linux zeggen.

Klik hier voor een tip

Eerst de lijst bijwerken, dan installeren, beide met sudo. Daarna is cowsay een commando: de tekst komt erachter.

Klik hier voor het antwoord

sudo apt update
sudo apt install cowsay
cowsay "Hallo uit Linux"

Krijg je cowsay: command not found, sluit dan Ubuntu en open hem opnieuw, of start het met het volledige : /usr/games/cowsay.

Er gaat iets mis

Unable to locate package

E: Unable to locate package tre

Oorzaak: apt kent geen pakket met die naam. Meestal een typfout, of je hebt apt update nog nooit gedaan.

Oplossing: controleer de naam, en doe eerst sudo apt update.

Are you root?

E: Unable to acquire the dpkg frontend lock (/var/lib/dpkg/lock-frontend), are you root?

Oorzaak: je bent sudo vergeten.

Oplossing:

# FOUT
apt install tree

# GOED
sudo apt install tree

sudo voor alles

Oorzaak: het werkte met sudo, dus je zet het overal voor.

Oplossing: gebruik sudo alleen als het moet. Een bestand dat je met sudo maakt in je , is van root, en dat mag je daarna zelf niet meer veranderen. En een typfout met sudo rm kan alles weggooien, ook van Ubuntu zelf.

Door naar 6.2 Een bestand bewerken met nano.