Linux: zo werkt deze cursus
Bijna elke website die je bezoekt, draait op een computer met Linux. Je telefoon met Android ook, net als de Raspberry Pi in het lokaal en de server Een computer of programma dat iets aanbiedt aan andere computers, zoals een website; een servercomputer staat meestal zonder scherm in een datacenter.Uitgelegd in 7.2 Inloggen op een andere computerAlle begrippen achter je favoriete game. Die computers hebben meestal geen scherm en geen muis: je praat ermee door commando Een opdracht die je in de terminal typt, zoals whoami of ls; na Enter voert de computer hem uit.Uitgelegd in 1.1 Je eerste commando'sAlle begrippen te typen in een terminal.
In deze cursus leer je dat typen. Aan het eind kun je:
- door mappen lopen en bestanden lezen, maken, vinden en weggooien;
- zien van wie een bestand is, en waarom je iets niet mag;
- Linux op je eigen Windows-computer draaien met WSL Windows Subsystem for Linux: een echte Linux die op je Windows-computer draait, naast je gewone programma's.Uitgelegd in 5.1 WSL installerenAlle begrippen, en zelf opzoeken wat een commando doet;
- programma's installeren, een bestand bewerken, en proces Een programma dat draait; elk proces heeft een nummer, de PID.Uitgelegd in 6.3 ProcessenAlle begrippen en dienst Een programma dat op de achtergrond blijft draaien, ook als niemand is ingelogd, en na een herstart vanzelf weer start.Uitgelegd in 6.4 DienstenAlle begrippen starten en stoppen;
- je netwerk bekijken en inloggen op een andere computer met ssh Secure shell: inloggen op een andere computer, waarbij je in je eigen terminal typt en de commando's daar draaien.Uitgelegd in 7.2 Inloggen op een andere computerAlle begrippen.
De route
| Thema | Waar | Wat je leert |
|---|---|---|
| 1. Rondkijken | In je browser | Je eerste commando's, mappen, sneller typen met Tab |
| 2. Bestanden | In je browser | Lezen, maken, kopiëren en weggooien, jokertekens |
| 3. Zoeken | In je browser | Zoeken in bestanden met grep, bestanden vinden met find |
| 4. Gebruikers en rechten | In je browser | Van wie een bestand is, en wie wat mag |
| 5. Linux op je eigen computer | WSL op Windows | Installeren, Windows en Linux naast elkaar, hulp vragen, variabelen |
| 6. Programma's, diensten en groepen | WSL op Windows | apt, nano, processen, diensten, groepen |
| 7. Netwerk | WSL op Windows | Je netwerk bekijken, ssh, je sleutel op GitHub, scp, een tunnel |
In de sidebar staat bij elke les waar je hem doet: browser of WSL.
De thema's 1 tot en met 4 doe je in een oefenterminal op de pagina zelf. Daar kan niets stuk: met Opnieuw beginnen staat alles weer zoals het was. Vanaf thema 5 heb je een Windows-computer nodig waarop je programma's mag installeren. Heb je een computer met Ubuntu De Linux die je in deze cursus gebruikt, en die je op de meeste servers tegenkomt.Uitgelegd in 5.1 WSL installerenAlle begrippen, dan sla je de installatie over en doe je de rest in je eigen terminal. Op een Mac doe je thema 1 tot en met 4 hier op de pagina. Van de rest werkt een deel ook in de Terminal van macOS, zoals man, ps, curl en ssh, maar apt, systemctl, journalctl en ip bestaan daar niet.
Je Ubuntu controleren
Na thema 5, 6 en 7 kun je je eigen Ubuntu laten nakijken door een klein script. Het verandert niets, het kijkt alleen: of alles uit het thema klopt, en zo niet, waar het staat uitgelegd.
- Download controleer.sh. Het komt in de map Downloads van Windows.
- Kopieer het in Ubuntu naar je thuismap Je eigen map,
/home/studentin de oefenterminal; de prompt kort hem af tot~.Uitgelegd in 1.1 Je eerste commando'sAlle begrippen, met je eigen Windows-naam op de plek vansam:cp /mnt/c/Users/sam/Downloads/controleer.sh ~. - Typ in je thuismap
bash controleer.shen het nummer van het thema:bash controleer.sh 5,bash controleer.sh 6ofbash controleer.sh 7.
Per controle staat er een ✓ of een ✗. Bij een ✗ staat erbij wat er mis is, en een link naar de les.
Waar je dit later voor gebruikt
In de fullstack-cursus zet je je eigen FastAPI-site online op een Linux-server. Die route gaat ervan uit dat je deze cursus kent.
Begin bij 1.1 Je eerste commando's.